Dag- en nachttarief voor stroom: wanneer loont het nog, en wat doet een dynamisch contract anders?

Zoek je eigen daldeel op. Welk deel van je verbruik in de daluren valt, staat in je eigen meterdata; hoe je die uit HomeWizard, Tibber, Frank of SlimmemeterPortal haalt, staat bij slimme-meterdata exporteren. Op welk uur stroom op de beurs gemiddeld het goedkoopst is, ook per seizoen, zie je bij wanneer is stroom het goedkoopst.

Dit artikel bevat affiliate-links naar Vattenfall en Essent (via Daisycon). Sluit je via die links een contract af, dan kunnen wij een commissie ontvangen, zonder meerkosten voor jou. Wat we over hun tarieven en producten schrijven, komt van hun eigen websites. Met Liander, Stedin en Enexis (netbeheerders) hebben wij geen commerciële relatie. De beursprijzen per uur komen uit ons eigen archief van day-aheadprijzen (EPEX NL); de rekenvoorbeelden zijn van ons en staan er gelabeld bij.

Je hebt een slimme meter, je jaarafrekening noemt een normaaltarief en een daltarief, en je zet de wasmachine braaf na elf uur ’s avonds aan. Levert dat nog iets op? Het korte antwoord: minder dan vroeger, en soms niets. Leveranciers schrijven zelf dat de twee tarieven soms gelijk zijn, en op de groothandelsmarkt was de nacht in 2025 en 2026 gemiddeld niet het goedkoopste moment van de dag.

In dit artikel lees je hoe het dag- en nachttarief werkt, welke daluren in jouw regio gelden, wat de uurprijzen van 2025 en januari tot en met september 2026 laten zien, en met welke rekensom je bepaalt of enkeltarief, dubbeltarief of een dynamisch contract bij je past.

Kort antwoord: bij dag- en nachttarief betaal je een normaaltarief op werkdagen overdag en een daltarief ’s nachts, in het weekend en op feestdagen. Het daltarief begint op werkdagen om 23.00 uur, in Noord-Brabant en Limburg om 21.00 uur, en loopt tot 7.00 uur. Je hebt er een slimme meter voor nodig. Het voordeel is kleiner geworden: Vattenfall schrijft dat normaal- en daltarief soms gelijk zijn. Op de day-ahead-markt waren de daluren in 2026 (januari t/m september) gemiddeld maar 1,8 cent per kWh goedkoper dan de normaaluren, terwijl de middag gemiddeld het goedkoopst was. Essent geeft als vuistregel dat dubbeltarief pas loont als je meer dan 40% van je stroom in de daluren verbruikt.

Hoe werkt het dag- en nachttarief?

Bij dubbeltarief rekent je energieleverancier op één dag twee tarieven, schrijft Liander: overdag in de piekuren een hoog tarief (het normaaltarief) en in de avonden, nachten, het weekend en op bepaalde feestdagen een laag tarief (het daltarief). De namen lopen door elkaar. Essent zet ze op een rij: nachttarief, laagtarief en daltarief betekenen hetzelfde; dagtarief, piektarief en hoogtarief zijn het normaaltarief.

De tegenhanger is het enkeltarief: één prijs per kWh, ongeacht het moment. Volgens Essent ligt het enkeltarief doorgaans iets lager dan het normaaltarief en hoger dan het daltarief. Vattenfall schrijft hetzelfde: het enkeltarief ligt meestal tussen beide in.

Essent schrijft dat het daltarief in de jaren zestig is ingevoerd om het elektriciteitsnet gelijkmatiger te belasten. Inmiddels is het net volgens Essent beter bestand tegen pieken, en daarom maken niet alle leveranciers nog onderscheid tussen dag- en nachttarief.

Alleen met een slimme meter. Liander: dubbeltarief is alleen mogelijk met een slimme meter. Heb je geen slimme meter, dan betaal je automatisch enkeltarief. Oude dubbele meters die op het zogeheten TF-signaal omschakelden, werken niet meer als dubbeltariefmeter: de Nederlandse netbeheerders hebben dat signaal op 1 juli 2021 gezamenlijk uitgezet, schrijft Enexis. Via Mijn Liander zie je volgens Liander of je meter geschikt is; daarna vraag je je leverancier of die dubbeltarief aanbiedt.

Daltarief: de tijden per regio

De netbeheerder bepaalt wanneer de daluren ingaan, schrijft Vattenfall. Wat de netbeheerders en leveranciers zelf noemen:

Stedin noemt als feestdagen met daltarief: Nieuwjaarsdag, Eerste en Tweede Paasdag, Koningsdag, Hemelvaartsdag, Eerste en Tweede Pinksterdag, Eerste en Tweede Kerstdag. Enexis waarschuwt dat sommige leveranciers andere tijden gebruiken, bijvoorbeeld een hoger tarief in de avond. De tijden in je eigen contract gaan dus voor.

Essent wijst op een gevolg van die regio-verschillen: omdat het dubbeltarief in Noord-Brabant en Limburg meer daluren heeft, is het dubbeltarief in de overige provincies iets goedkoper.

Is het daltarief nog goedkoper?

Daar zijn de leveranciers zelf opvallend voorzichtig over.

Vattenfall schrijft dat het daltarief “vroeger” altijd goedkoper was dan het normaaltarief, “voordat er veel stroom van zonnepanelen kwam”. Nu hangt het af van de tijd waarvoor de stroom is ingekocht: “Soms zijn het normaaltarief en daltarief hetzelfde. Soms is het daltarief goedkoper.” Vattenfall zegt toe dat het daltarief niet duurder wordt dan het normaaltarief.

Essent schrijft dat het daltarief “iets goedkoper” is en dat je ook kunt kiezen voor een contract met weinig of geen verschil tussen beide tarieven. Het variabele stroomtarief van Essent is per 1 oktober 2026 €0,31092 per kWh inclusief btw en energiebelasting, gebaseerd op enkeltarief.

Waarom is dat verschil kleiner geworden? Dat zie je in de groothandelsprijzen.

Wat de beursprijzen per uur laten zien

Wij houden een archief bij van de day-ahead-prijzen per uur (EPEX NL). Dat is de kale beursprijs inclusief btw, zonder energiebelasting en zonder opslag van de leverancier. Die laatste twee zijn per kWh gelijk, of je nu overdag of ’s nachts verbruikt. We hebben elk uur ingedeeld volgens de standaardregeling hierboven (feestdagen meegeteld) en het gemiddelde berekend.

Gemiddelde day-ahead-prijs in normaal- en daluren (eigen berekening):

Op de beurs scheelde het daluur dit jaar gemiddeld nog geen 2 cent per kWh, en in de regio’s met daluren vanaf 21.00 uur nog minder dan een halve cent. In juli 2026 waren de daluren op de beurs gemiddeld zelfs duurder (€0,132) dan de normaaluren (€0,125); in juni 2025 gebeurde hetzelfde (€0,083 tegenover €0,081).

De middag is goedkoper dan de nacht. Kijk je naar de tijdvakken binnen de dag, dan ligt het goedkoopste blok niet meer in de nacht:

Het middagblok valt bij dubbeltarief op werkdagen onder het normaaltarief. Het duurste blok, de vroege avond, valt in de meeste regio’s ook in het normaaltarief, en in Noord-Brabant en Limburg vanaf 21.00 uur gedeeltelijk in het daltarief. Dat verklaart waarom een vaste dag-nachtverdeling de markt niet meer goed volgt. Hoe die uurprijzen tot stand komen, staat in EPEX-spotprijzen uitgelegd, en wat elk uur gemiddeld kostte in dynamische stroomprijzen per uur. Elke dag terugkijken kan op de historie van de stroomprijzen.

Rekenvoorbeeld: wanneer is dubbeltarief voordeliger dan enkeltarief?

Essent geeft een vuistregel: verbruik je minder dan 40% van je stroom in de daluren, dan ben je met één tarief voordeliger uit. Verbruik je meer dan 40% in de daluren, dan kan dubbeltarief lonen. Dat omslagpunt kun je zelf narekenen met de drie tarieven uit je eigen contract.

De formule (eigen afleiding). Noem het normaaltarief N, het daltarief D en het enkeltarief E. Dubbeltarief is goedkoper zodra het aandeel van je verbruik in de daluren groter is dan (N − E) / (N − D).

Rekenvoorbeeld (fictieve tarieven, ter illustratie). Vattenfall rekent op zijn eigen site met voorbeeldtarieven van €0,30 normaal en €0,20 dal. Stel dat het enkeltarief bij die leverancier €0,26 is:

• omslagpunt: (0,30 − 0,26) / (0,30 − 0,20) = 0,04 / 0,10 = 40%;
• verbruik je 2.800 kWh per jaar, waarvan 30% in de daluren: 840 x €0,20 + 1.960 x €0,30 = €168 + €588 = €756 met dubbeltarief, tegenover 2.800 x €0,26 = €728 met enkeltarief;
• haal je 50% in de daluren: 1.400 x €0,20 + 1.400 x €0,30 = €280 + €420 = €700, dus €28 per jaar minder dan enkeltarief.

Ligt het enkeltarief dichter bij het normaaltarief, bijvoorbeeld €0,28, dan zakt het omslagpunt naar (0,30 − 0,28) / 0,10 = 20%. Zijn normaal- en daltarief gelijk, zoals Vattenfall schrijft dat soms gebeurt, dan levert verschuiven niets op.

Hoe kom je aan je eigen dalaandeel? Je slimme meter telt normaal- en dalverbruik apart; op je jaarafrekening staan beide standen. Vattenfall toont het verbruik per uur in Mijn Vattenfall als je toestemming geeft om de meter dagelijks uit te lezen. Met een P1-meter zie je het zelf; zie beste energiemonitor en slimme-meterdata exporteren.

Dagtarief, nachttarief of een contract met andere daluren?

Omdat de goedkope uren verschoven zijn, bieden sommige leveranciers contracten met andere daluren dan 23.00 tot 7.00 uur. Vattenfall heeft er twee:

• TijdPrijs Nacht: volgens Vattenfall een stroomcontract voor thuisladen, met een lager tarief tussen 0.00 en 6.00 uur.
• TijdPrijs Trend: vaste leveringstarieven voor stroom tot 1 jaar, met elke dag een daltarief van 12.00 tot 16.00 uur, en van oktober tot en met maart extra daluren van 1.00 tot 6.00 uur. Volgens Vattenfall krijg je per halfjaar vaste lage tarieven in de daluren en een vast normaal tarief.

Vattenfall noemt bij TijdPrijs Trend alleen voorbeeldtarieven; de echte tarieven staan in het contract. Het idee sluit wel aan bij wat de beursprijzen laten zien: het middagblok was in 2025 en 2026 gemiddeld het goedkoopst. Wil je zo’n contract bekijken, dan vind je het via Vattenfall. Vergelijk dan altijd de tarieven buiten de daluren: die betaal je voor het grootste deel van je verbruik.

Essent biedt volgens zijn eigen kennisbank naast dubbeltarief ook contracten met weinig of geen verschil tussen normaal- en daltarief. Wat Essent jou nu biedt, zie je in de tariefberekening op hun site; let daarbij op of het tarief op enkeltarief of op normaal- en daltarief is gebaseerd.

Dubbeltarief of een dynamisch contract?

Bij een dynamisch contract betaal je de marktprijs. De day-ahead-markt werkt sinds 1 oktober 2025 met prijzen per kwartier. Je profiteert dan ook van het goedkope middagblok en van uren met negatieve prijzen, maar je betaalt ook de dure avondpiek. Liander schrijft dat je daarvoor een slimme meter nodig hebt en je leverancier toestemming geeft om de meter per kwartier uit te lezen.

Kort gezegd:

Wil je weten of een dynamisch contract bij je past, lees dan dynamisch of vast contract en vergelijk aanbieders op dynamische energiecontracten vergelijken. Wanneer stroom vandaag het goedkoopst is, zie je op stroomprijzen en wanneer is stroom het goedkoopst.

Dag- en nachttarief met zonnepanelen

Enexis schrijft dat dubbeltarief bij het terugleveren op dezelfde manier werkt: ook teruggeleverde stroom wordt in normaal- en daluren gesplitst. Zonnepanelen leveren overdag. Op werkdagen valt die teruglevering dus in de normaaluren, in het weekend en op feestdagen in de daluren.

De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een terugleververgoeding en rekenen sommige leveranciers terugleverkosten. Hoe dat per leverancier uitpakt, staat in terugleverstaffel per leverancier en terugleverkosten vergelijken. Voor de keuze tussen enkel- en dubbeltarief verandert dat vooral één ding: hoe meer van je zonnestroom je zelf direct verbruikt, hoe minder je afneemt in de normaaluren. Of dat dubbeltarief gunstiger of ongunstiger maakt, hangt af van je eigen verbruikspatroon; reken het met de formule hierboven na op je eigen meterstanden. Meer over het einde van de saldering in de gids over saldering in 2027.

Wanneer loont dag- en nachttarief nog?

• Wel overwegen: je verbruikt veel stroom ’s avonds laat, ’s nachts of in het weekend en kunt dat ook echt plannen, zoals een elektrische auto die ’s nachts laadt of een wasmachine en vaatwasser met uitgestelde start. Je haalt meer dan 40% in de daluren (Essent) en je contract heeft een echt verschil tussen normaal- en daltarief.
• Eerder enkeltarief: je verbruikt verspreid over de dag, je bent overdag thuis, of je contract heeft (bijna) geen verschil tussen beide tarieven.
• Kijk ook verder: wil je juist de middag benutten, dan passen een contract met middag-daluren of een dynamisch contract beter bij hoe de markt nu werkt.

Overstappen van tariefsoort. Volgens Liander neem je contact op met je leverancier; die bepaalt of je kunt wisselen tussen enkeltarief, dubbeltarief en een flexibel (dynamisch) tarief. Vattenfall schrijft dat je met een slimme meter gratis kunt overstappen van enkeltarief naar normaal- en daltarief. Wil je van leverancier wisselen, dan staat in het stappenplan energieleverancier overstappen waar je op let.

Laatste tip: zet je wasmachine niet blind na 23.00 uur aan omdat dat vroeger goedkoop was. Kijk eerst op je jaarafrekening of je normaal- en daltarief überhaupt verschillen. Is dat niet zo, dan kun je gewoon wassen wanneer het jou uitkomt. Op beste tijd voor de wasmachine zie je wanneer het met een dynamisch contract het goedkoopst is.

Bronnen

• Liander, Enkel- of dubbeltarief (liander.nl/tarieven/enkeltarief-of-dubbeltarief), geraadpleegd 4 oktober 2026: twee tarieven per dag, daltarief meestal werkdagen 23.00 tot 7.00 uur en weekend en feestdagen de hele dag, regio’s kunnen afwijken, dubbeltarief alleen met slimme meter, zonder slimme meter enkeltarief, geschiktheid via Mijn Liander, drie tarieftypes, dynamisch alleen met slimme meter en kwartierwaarden.
• Stedin, Wanneer geldt het laagtarief? (stedin.net/klantenservice/veelgestelde-vragen/wanneer-geldt-het-laagtarief), geraadpleegd 4 oktober 2026: werkdagen 23.00 tot 7.00 uur, weekend van vrijdag 23.00 tot maandag 7.00 uur, lijst van feestdagen.
• Enexis, Slimme meter (enexis.nl/meter-en-meterkast/meter/slimme-meter), geraadpleegd 4 oktober 2026: schakeltijden Noord-Nederland 23.00 tot 7.00 uur, Zuid-Nederland (Noord-Brabant en Limburg) 21.00 tot 7.00 uur, weekend en feestdagen de hele dag, sommige leveranciers gebruiken andere tijden.
• Enexis, Dubbeltarief (enexis.nl/zakelijk/aansluitingen/tarieven/dubbeltarief), geraadpleegd 4 oktober 2026: dubbeltarief geldt ook bij terugleveren, TF-signaal per 1 juli 2021 uitgezet.
• Vattenfall, Enkeltarief of daltarief en normaaltarief (vattenfall.nl/stroom/daltarief-enkeltarief-normaaltarief), geraadpleegd 4 oktober 2026: normaal- en daltarief soms gelijk bij variabel contract, daltarief niet duurder dan normaaltarief, enkeltarief meestal ertussen, daltarief vanaf 21.00 uur in Noord-Brabant, Limburg en Leiden en omgeving, elders 23.00 uur, systeembeheerder bepaalt de tijden, verbruik per uur in Mijn Vattenfall, gratis overstappen van tariefsoort met slimme meter.
• Vattenfall, Zo haal je het meeste uit TijdPrijs Nacht (vattenfall.nl/klantenservice/zo-haal-je-het-meeste-uit-tijdprijs-nacht), geraadpleegd 4 oktober 2026: stroomcontract voor thuisladen, lager tarief 0.00 tot 6.00 uur, voorbeeldtarieven €0,20 dal en €0,30 normaal.
• Vattenfall, TijdPrijs Trend (vattenfall.nl/energie/tijdprijs/tijdprijs-trend), geraadpleegd 4 oktober 2026: vaste leveringstarieven tot 1 jaar, daluren elke dag 12.00 tot 16.00 uur en van oktober t/m maart 1.00 tot 6.00 uur, tarieven per halfjaar, voorbeeldtarieven ter illustratie.
• Essent, Daltarief (essent.nl/kennisbank/stroom-en-gas/energierekening/laagtarief), geraadpleegd 4 oktober 2026: ingevoerd in de jaren zestig, niet alle leveranciers maken nog onderscheid, namen, enkeltarief tussen normaal- en daltarief, contract met weinig of geen verschil mogelijk, daluren 21.00 uur in Noord-Brabant en Limburg en 23.00 uur elders, vuistregel 40%.
• Essent, Alles over de energieprijzen (essent.nl/klantenservice/alles-over-de-energieprijzen) en persbericht van 24 augustus 2026 (essent.nl/over-essent/nieuws/essent-past-variabele-tarieven-aan-per-1-oktober-2026), geraadpleegd 4 oktober 2026: variabel stroomtarief per 1 oktober 2026 €0,31092 per kWh inclusief btw en energiebelasting, op basis van enkeltarief.
• EPEX SPOT, via ons feitenbestand (gecontroleerd 29 september 2026): day-ahead-markt met kwartierprijzen sinds leveringsdag 1 oktober 2025.
• Rijksoverheid, Salderingsregeling, via ons feitenbestand (gecontroleerd 28 september 2026): de salderingsregeling stopt op 1 januari 2027.
• Eigen archief day-ahead-prijzen per uur (EnergyZero, EPEX NL; publieke API beheer.wtdigital.nl/api/public/epex-uur), opgehaald 4 oktober 2026: kale prijs per uur inclusief btw, zonder energiebelasting en inkoopvergoeding; 2025 heel jaar en 1 januari t/m 30 september 2026; eigen indeling in normaal- en daluren (werkdagen 7.00 tot 23.00 of 21.00 uur normaal, overige uren, weekend en feestdagen Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Koningsdag, Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag en beide Kerstdagen dal) en gemiddelden per tijdvak en per maand.
• Eigen rekenvoorbeeld: omslagpunt (N − E) / (N − D) en jaarbedragen bij 2.800 kWh met de voorbeeldtarieven van Vattenfall en een fictief enkeltarief van €0,26 en €0,28.