Disclosure: dit artikel bevat geen affiliate-links. Zie hoe we geld verdienen.
Op Prinsjesdag verschijnt het Belastingplan, en daarin staan elk jaar de tarieven van de energiebelasting voor het jaar erna. Voor 2027 is dat meer dan een formaliteit: op 1 januari stopt ook de salderingsregeling, de netbeheerders gaan hun tarieven fors verhogen, en het stookseizoen begint met een kale gasprijs die ruim twee keer zo hoog ligt als een jaar geleden.
Die vier dingen lopen in de berichtgeving door elkaar. Dat maakt het lastig om te zien wat er voor jou werkelijk verandert. Daarom zetten we ze hier naast elkaar, met de officiële bron bij elk getal en rekenvoorbeelden die je met je eigen verbruik kunt narekenen.
Kort antwoord: de energiebelasting op gas stijgt in 2027 met 1,9 cent per m³ en die op stroom daalt met 0,4 cent per kWh. Voor een gemiddelde woning is dat per saldo een paar euro per jaar. De nettarieven stijgen volgens de ACM gemiddeld €141. Heb je zonnepanelen, dan weegt het einde van de saldering zwaarder dan beide, en deze winter bepaalt de gasprijs meer dan welk belastingtarief ook.
De tarieven van 2027 naast die van 2026
Het ministerie van Financiën publiceert bij het Belastingplan een Fiscale sleuteltabel met de voorgestelde tarieven. De versie die op rijksfinancien.nl staat, heet uitdrukkelijk “inclusief correcties tarieven energiebelasting”. Dat is belangrijk: een deel van de berichten van vlak na Prinsjesdag ging uit van ongewijzigde tarieven. De gecorrigeerde tabel laat zien dat de tarieven wél veranderen.
| Onderdeel | 2026 (excl. btw) | 2027 (excl. btw) | 2026 (incl. 21% btw) | 2027 (incl. 21% btw) | Verschil incl. btw |
|---|---|---|---|---|---|
| Stroom, eerste schijf (tot 10.000 kWh) | €0,09161 per kWh | €0,0880 per kWh | €0,11085 | €0,10648 | −€0,00437 per kWh |
| Gas, eerste schijf (tot 170.000 m³) | €0,60066 per m³ | €0,6163 per m³ | €0,7268 | €0,7457 | +€0,0189 per m³ |
| Vermindering energiebelasting per aansluiting | €519,80 per jaar | €519,58 per jaar | €628,96 | €628,69 | −€0,27 per jaar |
Bronnen: Fiscale sleuteltabel 2027, incl. correcties tarieven energiebelasting (rijksfinancien.nl/belastingplan-2027, versie september 2026) en Fiscale sleuteltabel 2026 (rijksfinancien.nl/belastingplan-2026); de 2026-tarieven komen overeen met wat energieleveranciers voor 2026 rekenen. Bedragen inclusief btw zijn door ons berekend met 21% btw. Geraadpleegd op 23 september 2026.
Drie kanttekeningen:
- Het is een voorstel. Het Belastingplan 2027 is op 15 september 2026 bij de Tweede Kamer ingediend. De tarieven zijn pas definitief als Tweede en Eerste Kamer het hebben aangenomen. Wijzigt er nog iets, dan passen we dit artikel aan.
- Voor huishoudens telt vrijwel alleen de eerste schijf. De grens ligt voor stroom op 10.000 kWh en voor gas op 170.000 m³ per jaar; een gemiddelde woning komt daar niet in de buurt.
- De vermindering is een vast bedrag per aansluiting, geen tarief. Je krijgt hem één keer per jaar per elektriciteitsaansluiting met een woonfunctie, via je leverancier en meestal verdeeld over je termijnbedragen.
Wat de nieuwe belastingtarieven per woningtype betekenen
Om de tarieven concreet te maken, hebben we ze losgelaten op het gemiddelde verbruik per woningtype van het CBS over 2025 (StatLine-tabel 81528NED, geraadpleegd op 23 september 2026). We gebruiken de geleverde stroom, dus wat er door de meter je huis in komt, niet het netto verbruik na aftrek van zonnepanelen. Waarom dat voor 2027 de juiste kolom is, lees je verderop bij de saldering.
| Woningtype | Gas per jaar | Stroom per jaar | Effect gas | Effect stroom | Minder vermindering | Belasting per saldo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Appartement | 550 m³ | 1.830 kWh | +€10,41 | −€7,99 | +€0,27 | +€2,68 |
| Tussenwoning | 770 m³ | 2.550 kWh | +€14,57 | −€11,14 | +€0,27 | +€3,70 |
| Hoekwoning | 890 m³ | 2.760 kWh | +€16,84 | −€12,06 | +€0,27 | +€5,05 |
| 2-onder-1-kapwoning | 1.010 m³ | 3.220 kWh | +€19,11 | −€14,07 | +€0,27 | +€5,31 |
| Vrijstaande woning | 1.260 m³ | 4.160 kWh | +€23,84 | −€18,17 | +€0,27 | +€5,94 |
| Gemiddelde woning | 790 m³ | 2.580 kWh | +€14,95 | −€11,27 | +€0,27 | +€3,95 |
Modelberekening: CBS-verbruik 2025 × het verschil in tarief tussen 2026 en 2027 (inclusief btw), plus de 27 cent die de vermindering lager uitvalt. Gelijk verbruik in beide jaren verondersteld. Aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend.
Zo narekenen voor je eigen huis: jouw gasverbruik × €0,0189, plus jouw stroomafname × −€0,00437, plus €0,27. Bij 1.200 m³ en 3.500 kWh kom je op €22,68 − €15,30 + €0,27 = €7,65 per jaar meer belasting.
Twee dingen vallen op. Ten eerste is het belastingeffect voor iedereen klein: tussen de €3 en €6 per jaar voor de gemiddelde woningtypen. Ten tweede schuift de last van stroom naar gas. Wie veel gas stookt en weinig stroom gebruikt, merkt de verhoging iets meer; een huishouden zonder gasaansluiting gaat er juist een paar euro op vooruit.
De grotere post: nettarieven stijgen gemiddeld €141
Naast belasting en leveringstarief betaal je je netbeheerder voor het transport van stroom en gas. Die tarieven stelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) jaarlijks vast. In een eerste prognose van 14 september 2026 verwacht de ACM dat een gemiddeld huishouden in 2027 ongeveer €89 meer betaalt voor het transport van elektriciteit en €52 meer voor gas. Samen €141 per jaar, ofwel gemiddeld zo’n 20% meer (bron: ACM-nieuwsbericht “Huishoudens betalen in 2027 gemiddeld per jaar €89 meer voor transport elektriciteit en €52 meer voor gastransport”, acm.nl, 14 september 2026).
De ACM noemt twee oorzaken. Het stroomnet moet fors worden uitgebreid, ook voor de aansluiting van windparken op zee; de netbeheerders moeten de komende vijftien jaar volgens de ACM circa €235 miljard in het stroomnet investeren. En de gasnetten moeten worden onderhouden terwijl steeds minder huishoudens gas gebruiken, waardoor dezelfde kosten over minder aansluitingen worden verdeeld. Volgens de ACM zijn de transporttarieven ongeveer 30% van de energierekening van een gemiddeld huishouden.
Leg dat naast de tabel hierboven: voor een gemiddelde woning is de stijging van de nettarieven ruim dertig keer zo groot als het belastingeffect. Wie in de krant leest dat de energierekening in 2027 zo’n €140 tot €180 hoger uitvalt, leest dus vooral een verhaal over het net, niet over de fiscus.
Wat dit voor jouw situatie betekent, hangt af van je netbeheerder: het is een gemiddelde over alle regionale netbeheerders, en het is een prognose. De definitieve tarieven stelt de ACM later vast. Een huishouden zonder gasaansluiting betaalt geen gastransport en krijgt dus alleen met de stroomkant te maken.
Met zonnepanelen: het einde van de saldering weegt het zwaarst
Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Tot en met 31 december 2026 streep je teruggeleverde stroom weg tegen afgenomen stroom, en daarmee ook de energiebelasting over die kWh. Vanaf 2027 gaan afname en teruglevering uit elkaar. Over afname betaal je leveringstarief, energiebelasting en btw; voor teruglevering krijg je een vergoeding van je leverancier, wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief (zonder belasting en btw), en de meeste leveranciers rekenen terugleverkosten. Wat leveranciers daarvoor hebben aangekondigd, houden we bij in terugleververgoeding 2027 per leverancier.
Daarmee is ook de veelgezochte vraag over energiebelasting op teruglevering in 2027 beantwoord. Over teruglevering betaal je géén energiebelasting, ook niet na 2027. Maar je kunt de energiebelasting over je afname ook niet meer wegstrepen. Een rekenvoorbeeld met een modelhuishouden dat 3.000 kWh van het net haalt en 2.500 kWh teruglevert:
| 2026, met saldering | 2027, zonder saldering | |
|---|---|---|
| Stroom waarover energiebelasting wordt geheven | 3.000 − 2.500 = 500 kWh | 3.000 kWh |
| Tarief inclusief btw | €0,11085 | €0,10648 |
| Energiebelasting over stroom | €55,42 | €319,44 |
Modelberekening met een aangenomen afname van 3.000 kWh en teruglevering van 2.500 kWh; tarieven uit de Fiscale sleuteltabellen 2026 en 2027. De vermindering energiebelasting is in beide jaren vrijwel gelijk en daarom weggelaten. Aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend.
Dat is €264 meer energiebelasting voor hetzelfde huishouden met hetzelfde verbruik. De verlaging van het stroomtarief scheelt in dit voorbeeld €13 (3.000 kWh × €0,00437). Die verlaging wordt dus ruim twintig keer weggerekend door het wegvallen van de saldering. En dit is alleen het belastingdeel: daarbovenop verlies je het verschil tussen het leveringstarief dat je bespaarde en de lagere terugleververgoeding die je straks krijgt.
Dat is ook waarom we in de tabel per woningtype met de geleverde stroom rekenden en niet met de netto stroom. In 2027 telt voor de belasting wat er binnenkomt, niet wat er na aftrek van je panelen overblijft.
Wat je ertegen kunt doen, komt steeds op hetzelfde neer: meer van je eigen stroom zelf gebruiken op het moment dat je panelen hem opwekken. Wasmachine, vaatwasser, boiler en auto overdag laten draaien scheelt per verschoven kWh het volle afnametarief. Hoeveel dat voor jouw situatie oplevert, reken je uit met je eigen meterdata op salderen stopt: wat nu. Het volledige overzicht van regels, data en rekentools staat in het salderingsdossier 2027.
Deze winter: de gasprijs doet meer dan de belasting
Het stookseizoen begint met een opvallend hoge gasprijs. In ons eigen archief van day-ahead-gasprijzen (de TTF-gebaseerde dagprijs die dynamische leveranciers doorberekenen, via EnergyZero, kaal en inclusief btw) zie je dat zo:
| Periode | Gemiddelde kale dagprijs gas per m³ |
|---|---|
| September 2025 | €0,38 |
| Oktober 2025 tot en met maart 2026 (vorige stookwinter) | €0,41 |
| April tot en met juni 2026 | €0,54 |
| Juli 2026 | €0,62 |
| Augustus 2026 | €0,72 |
| 1 tot en met 23 september 2026 | €0,90 (laagste dag €0,79, hoogste €0,99) |
Bron: eigen DuurzaamThuisLab-archief van day-ahead-gasdagprijzen (EnergyZero, LEBA/TTF), kaal inclusief btw, exclusief energiebelasting en inkoopvergoeding; peildatum 23 september 2026. April tot en met juni is het gemiddelde van de drie maandgemiddelden. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Een kale prijs van €0,90 is ruim twee keer het niveau van vorige winter. Wat dat doet met je stookkosten, hangt af van hoeveel gas je in de koude maanden verbruikt en van je contract.
Hoeveel van je gas valt in de winter?
Het grootste deel van je gasverbruik gaat naar verwarming, en dat hangt af van de buitentemperatuur. Volgens Milieu Centraal gaat bijna 25% van het gasverbruik naar warm water voor badkamer en keuken (milieucentraal.nl, bespaartips warm water). Wij rekenen de overige 75% als verwarming, inclusief de kleine post koken; dat is een aanname.
Hoe het verwarmingsdeel over het jaar verdeeld is, hebben we berekend met graaddagen: per dag 18 °C min de gemiddelde buitentemperatuur, als het kouder is dan 18 °C. Op basis van de dagtemperaturen voor De Bilt van september 2025 tot en met augustus 2026 (Open-Meteo historisch archief, eigen berekening; ongewogen graaddagen, totaal 2.526):
| Maand | Aandeel graaddagen |
|---|---|
| Oktober | 7,4% |
| November | 12,2% |
| December | 14,8% |
| Januari | 19,2% |
| Februari | 13,7% |
| Maart | 12,2% |
| April tot en met september samen | 20,5% |
Oktober tot en met maart is dus goed voor bijna 80% van de stookbehoefte in dat jaar. Een ander jaar met een koudere of zachtere winter geeft een andere verdeling; deze tabel is een ijkpunt, geen norm.
Rekenvoorbeeld: een tussenwoning door de winter
We nemen de CBS-tussenwoning met 770 m³ per jaar. Daarvan is 577,5 m³ verwarming en 192,5 m³ warm water. Met de verdeling hierboven valt er in oktober tot en met december 246,8 m³ en in januari tot en met maart 308,6 m³. Samen 555 m³, 72% van het jaarverbruik, in zes maanden.
Over het deel van oktober tot en met december betaal je nog de energiebelasting van 2026 (€0,7268 per m³), over januari tot en met maart die van 2027 (€0,7457). De belastingverhoging kost deze tussenwoning in die drie maanden 308,6 × €0,0189 = €5,84. Wat de kale gasprijs doet, is een ander verhaal:
| Scenario voor de kale gasprijs | Kale prijs × 555 m³ | Energiebelasting | Samen oktober t/m maart |
|---|---|---|---|
| Niveau vorige winter: €0,41 | €228 | €410 | €637 |
| Tussenniveau: €0,60 | €333 | €410 | €743 |
| Niveau september 2026: €0,90 | €500 | €410 | €909 |
Modelberekening. Energiebelasting: 246,8 m³ × €0,7268 + 308,6 m³ × €0,7457 = €409,50. De inkoopvergoeding van je leverancier, vaste leveringskosten en netbeheerkosten komen er nog bij. De scenario’s zijn rekenvoorbeelden, geen verwachting van de gasprijs: wij voorspellen geen prijzen. Aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend.
Tussen het goedkoopste en duurste scenario zit €272 voor één winter. Dat is bijna vijftig keer het effect van de belastingverhoging over dezelfde periode.
Of dit je raakt, hangt af van je contract
- Vast contract dat nog loopt: je betaalt het tarief dat je hebt vastgelegd. De marktprijs raakt je pas als je contract afloopt en je een nieuw tarief moet kiezen. Kijk dus nu wanneer je looptijd eindigt. Belastingwijzigingen werken wel gewoon door, ook in een vast contract.
- Variabel contract: je leverancier past de tarieven periodiek aan, meestal met een aankondiging vooraf. Een hogere marktprijs komt er vertraagd in terecht.
- Dynamisch contract: je betaalt per dag de kale gasprijs plus energiebelasting en inkoopvergoeding. Je ziet elke stijging direct, maar ook elke daling. De dagprijs van vandaag en morgen staat op gasprijs vandaag, en wat een beursnotering in euro per MWh betekent voor je prijs per m³ leggen we uit op TTF-gasprijs.
De contractvormen naast elkaar, met wanneer welke past, staan in dynamisch of vast contract. Wie wil vergelijken wat aanbieders van dynamische contracten aan vaste kosten en opslag rekenen, kan terecht in onze vergelijker voor dynamische energiecontracten.
Warmtepomp of gas: de belastingverschuiving in euro per kWh warmte
Omdat de belasting op gas stijgt en die op stroom daalt, groeit het verschil tussen verwarmen met gas en met een warmtepomp. Hoeveel? Twee aannames: één m³ gas levert in een HR-ketel ongeveer 8,8 kWh warmte, en een warmtepomp haalt gemiddeld over het jaar een SCOP van 3,5, dus 3,5 kWh warmte per kWh stroom.
| Per kWh warmte, 2027 | Gas (HR-ketel) | Warmtepomp (SCOP 3,5) |
|---|---|---|
| Energiebelasting | €0,7457 ÷ 8,8 = €0,085 | €0,10648 ÷ 3,5 = €0,030 |
| Kale energieprijs (aanname) | €0,90 ÷ 8,8 = €0,102 | €0,1235 ÷ 3,5 = €0,035 |
| Samen, zonder opslag en vaste kosten | €0,187 | €0,066 |
Modelberekening. Kale gasprijs: gemiddelde van september 2026 uit ons archief; kale stroomprijs: gemiddelde day-ahead-prijs van 24 september 2025 tot en met 23 september 2026 uit ons archief (€0,1235 per kWh inclusief btw). Stroom kan in de winter duurder zijn dan dat jaargemiddelde. Aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend.
In 2026 was de belasting per kWh warmte via gas €0,083 en via de warmtepomp €0,032. De verschuiving van 2027 maakt de warmtepomp dus iets gunstiger, maar het gaat om tienden van centen per kWh warmte. Wie een warmtepomp overweegt, moet de beslissing laten afhangen van zijn woning, het isolatieniveau en de gasprijs die hij verwacht te betalen, niet van dit Belastingplan. De volledige rekenkern met alle verwarmingsvormen staat in elektrisch verwarmen of gas, en wat een warmtepomp voor jouw huis kost en oplevert, reken je uit met de warmtepomp-kostencalculator.
Vijf dingen om vóór de winter en de jaarwisseling te doen
1. Controleer je termijnbedrag. Je leverancier baseert het termijnbedrag op een schatting van je verbruik en je tarieven. Heb je een variabel of dynamisch contract, dan is een termijnbedrag dat vorig najaar is vastgesteld bij een gasprijs van rond de €0,40 waarschijnlijk te laag voor een winter op het huidige prijsniveau. Te laag betekent een naheffing bij de jaarafrekening. Reken het na met je eigen verbruik en de tabel hierboven, en verhoog het termijnbedrag als dat nodig is.
2. Kijk wanneer je vaste contract afloopt. Loopt het in de komende maanden af, dan kies je een nieuw tarief in een markt die duurder is dan vorig jaar. Leg aanbiedingen naast elkaar op de prijs per m³ en per kWh inclusief alle vaste kosten, niet op een welkomstkorting. Hoe overstappen stap voor stap werkt, staat in het overstapstappenplan.
3. Heb je zonnepanelen: haal je jaarverbruik uit je slimme meter. Voor de berekening van wat het einde van de saldering je kost, heb je je afname en teruglevering nodig, liefst per kwartier. Hoe je die gegevens zelf uitleest, lees je in slimme meterdata exporteren.
4. Pak de goedkope warmteverliezen aan. Tochtstrips, radiatorfolie en het inregelen van je cv-installatie kosten weinig en tellen in de maanden waarin 80% van je stookbehoefte valt. Welke maatregel wat oplevert, staat in kierdichting en tochtstrips; worden sommige radiatoren niet warm, begin dan bij radiator wordt niet warm.
5. Stook niet bij met elektrische kachels zonder te rekenen. Een elektrische kachel zet één kWh stroom om in één kWh warmte. Met een all-in stroomprijs rond de €0,28 per kWh (ons kale jaargemiddelde van €0,1235, plus €0,10648 energiebelasting 2027, plus een opslag-aanname van €0,044) is dat duurder dan gas, ook bij een kale gasprijs van €0,90: dan kost een kWh warmte uit gas zo’n €0,19 plus opslag. Waar elektrisch bijverwarmen wél zin heeft, staat in bijverwarming woonkamer: wat is zuinig.
Wat dit Belastingplan níet regelt
Het Belastingplan gaat over belastingtarieven. Een paar posten op je rekening staan er los van:
- Leveringstarieven en vaste leveringskosten bepaalt je leverancier. Die maken leveranciers zelf bekend, en ze kunnen per leverancier sterk verschillen.
- Terugleverkosten en de terugleververgoeding zijn afspraken tussen jou en je leverancier binnen de wettelijke ondergrens. Ook die verschillen per leverancier.
- De nettarieven stelt de ACM vast, niet het kabinet.
- De gasprijs komt van de markt. Niemand, wij ook niet, kan je zeggen waar die in januari staat. Wat je wel kunt zien, is de bandbreedte van de afgelopen jaren; die staat in de jaartabellen op gemiddelde stroomprijs en gasprijs per jaar.
Onze conclusie: kijk naar de posten die echt bewegen
De energiebelasting van 2027 is voor een huishouden vooral een verschuiving van stroom naar gas, met een netto effect van een paar euro per jaar. Dat nieuws is minder groot dan de koppen doen vermoeden. Wat je rekening in 2027 echt verandert, zijn drie andere dingen: de nettarieven (gemiddeld €141 erbij), het einde van de saldering als je zonnepanelen hebt (in ons voorbeeld alleen al €264 extra belasting) en, deze winter, de gasprijs.
Heb je een variabel of dynamisch gascontract, begin dan bij je termijnbedrag. Heb je zonnepanelen, begin dan bij je eigen meterdata en bereken wat je vanaf januari zelf kunt verbruiken in plaats van terug te leveren. En loopt je vaste contract binnenkort af, vergelijk dan op het totale bedrag per jaar bij jouw verbruik, niet op een losse tariefregel.
Bronnen en peildatum. Tarieven energiebelasting: Fiscale sleuteltabel 2027 incl. correcties tarieven energiebelasting en Fiscale sleuteltabel 2026, ministerie van Financiën (rijksfinancien.nl), geraadpleegd op 23 september 2026. Nettarieven: ACM-nieuwsbericht van 14 september 2026 (acm.nl). Verbruik per woningtype: CBS StatLine 81528NED, jaar 2025. Aandeel warm water: Milieu Centraal. Gasprijzen en stroomprijzen: eigen DuurzaamThuisLab-archief van day-ahead-prijzen via EnergyZero, peildatum 23 september 2026. Graaddagen: eigen berekening uit Open-Meteo-dagtemperaturen voor De Bilt. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.