Disclosure: met Tibber hebben wij geen affiliate- of commissierelatie en wij ontvangen geen vergoeding als je daar overstapt; wij noemen Tibber daarom zonder link. Met Frank Energie en ANWB Energie hebben wij een affiliate-relatie via Daisycon: stap je via onze link over, dan ontvangen wij mogelijk een vergoeding, zonder extra kosten voor jou. Wij vergelijken op basis van publieke data en de eigen tariefpagina’s van de leveranciers.
Kort antwoord: de prijs die je op een dynamisch contract per uur betaalt, komt uit één veiling. Elke dag om 12:00 CET sluit de day-ahead-veiling van EPEX voor alle tijdsblokken van de volgende dag. Per tijdsblok geldt daarna één prijs voor de hele Nederlandse biedzone, en die prijs wordt gezet door het duurste bod dat nog nodig is om de vraag te dekken. Gas- en kolencentrales zijn volgens EPEX de duurste centrales; bij een groot overschot aan zon en wind kan het bod dat de prijs zet juist onder nul liggen. Wat jij betaalt is die prijs plus de inkoopvergoeding van je leverancier, de energiebelasting en btw; de vaste netkosten staan er los van.
Bekijk de uitkomst van de veiling. De uurprijzen van morgen, met de goedkoopste uren en laadblokken, staan op stroomprijzen morgen; de prijzen van vandaag per uur staan op dynamische stroomprijzen.
Wat EPEX is, en wat het niet is
EPEX SPOT is een beurs, geen energieleverancier. Producenten, handelaren en leveranciers kopen en verkopen er stroom voor de korte termijn. Voor huishoudens met een dynamisch contract is precies één product relevant: de day-ahead-veiling voor de Nederlandse biedzone. Daar wordt vastgesteld wat een kilowattuur op elk tijdsblok van de volgende dag waard is. Sinds leveringsdag 1 oktober 2025 is dat tijdsblok een kwartier (EPEX SPOT), dus 96 prijzen per dag.
Twee dingen die daarbij vaak door elkaar lopen:
- Day-ahead is niet real-time. De day-ahead-prijs staat vast vóór de leveringsdag: de biedingen sluiten om 12:00 CET de dag ervoor. Daarnaast bestaat er een intradaymarkt waarop partijen tot vlak voor levering bijhandelen (EPEX SPOT). Een dynamisch contract volgt de day-ahead-prijs; die intradaymarkt is voor marktpartijen.
- De beursprijs is niet jouw tarief. Wie de day-ahead-prijs van vandaag opzoekt en schrikt van hoe laag die is, vergeet de belasting en de opslagen. Verderop staat de volledige opbouw.
De actuele uurprijzen voor vandaag en morgen houden wij live bij op stroomprijzen per uur, met daarnaast de gasdagprijs op gasprijs vandaag en een eigen archief met de uurprijzen vanaf januari 2017 op stroomprijzen historie.
Zo werkt de day-ahead-veiling stap voor stap
1. Bieden tot 12:00 CET
Tot 12:00 CET dienen marktpartijen hun biedingen in voor élk tijdsblok van de volgende dag. Verkopers geven aan hoeveel megawatt ze tegen welke prijs willen leveren, kopers hoeveel ze tegen welke prijs willen afnemen. Het is een blinde veiling: er is geen doorlopend orderboek waarin je ziet wat de tegenpartij doet, zoals bij een aandelenbeurs.
Dat verklaart ook waarom de prijs voor morgen niet geleidelijk ontstaat maar in één keer verschijnt. Er is geen koers die de hele ochtend beweegt — er is één moment waarop alles doorgerekend wordt.
2. Eén algoritme, één gekoppelde markt
Na sluiting rekent één Europees algoritme (Euphemia, binnen de Single Day-Ahead Coupling) alle biedzones tegelijk door, en houdt daarbij rekening met de beperkte transportcapaciteit tussen die zones (NEMO Committee). Volgens EPEX volgen de stromen over de grenzen daarbij de prijssignalen. Nederland is een aparte biedzone; hoe sterk de prijs met die van de buren meebeweegt, hangt af van de grenscapaciteit die vrij is.
3. Merit order: het duurste benodigde bod zet de prijs voor iedereen
Dit is de kern van de prijsvorming, en het onderdeel dat het meest wordt misbegrepen. De veiling sorteert alle verkoopbiedingen van goedkoop naar duur — de merit order — en werkt die lijst af tot de vraag gedekt is. Het laatste, duurste bod dat nog nodig is, bepaalt de prijs. Die prijs krijgt vervolgens iedereen die verkoopt, ook de goedkoopste aanbieder. Dat heet uniforme of marginale prijsvorming.
De volgorde in die lijst wordt bepaald door de marginale kosten van produceren, de kosten van één extra MWh:
| Positie in de merit order | Type vermogen | Waarom daar |
|---|---|---|
| Eerst | Zon en wind | Meestal de laagste marginale kosten |
| Daarna | Overige centrales | In volgorde van oplopende marginale kosten |
| Als laatste | Gas- en kolencentrales | Brandstof- en CO₂-kosten maken ze het duurst |
Vereenvoudigd beeld volgens EPEX SPOT: het laatste nog benodigde bod bepaalt de prijs.
Twee gevolgen die je in de uurprijzen terugziet. Ten eerste: de gasprijs zit in je stroomprijs, ook als je stroom groen inkoopt. EPEX noemt gas- en kolencentrales de duurste centrales en wijst op het directe verband tussen de stroomprijs en de prijzen van gas, kolen en CO₂: zet zo’n centrale de prijs, dan krijgt iedereen die prijs. Ten tweede: veel zon of wind duwt de hele curve naar rechts, zodat een goedkopere centrale de prijs zet. Daarom is een prijsdal bij veel zon geen toeval maar de merit order in actie.
4. Publicatie, en dan door naar je app
Zodra de uitkomst van de veiling bekend is, weet je leverancier de prijzen voor alle tijdsblokken van morgen, en verschijnen ze in de app en op prijspagina’s — bij ons op stroomprijzen per uur, waar je met één klik kunt doorschakelen naar morgen zodra de veiling binnen is. Alles wat vóór die publicatie over de prijzen van morgen wordt gezegd, is een voorspelling.
Het klassieke uurblok is niet meer het product: de day-ahead-markt werkt sinds 1 oktober 2025 per kwartier. Tibber en Zonneplan rekenen per kwartier, bij Frank kies je zelf uur of kwartier, ANWB rekent per uur (eigen sites, gecontroleerd 30 oktober 2026). Het mechanisme blijft hetzelfde, de blokjes worden korter.
Waarom de prijs negatief kan worden
Een negatieve prijs betekent dat een producent bijbetaalt om zijn stroom kwijt te raken. Dat lijkt onlogisch, tot je ernaar kijkt vanuit de kosten van niet produceren. Volgens EPEX SPOT spelen dan deze oorzaken:
- Stoppen en opstarten kost geld. EPEX: thermische producenten vergelijken de kosten van stoppen en herstarten met de kosten van verkopen tegen een negatieve prijs. Zijn die kosten hoger, dan blijven ze produceren.
- Sommige productie is star. EPEX noemt kerncentrales en bruinkoolcentrales als bronnen die niet zomaar uit en weer aan kunnen.
- Zon en wind hebben geen brandstofkosten. Veel aanbod van hernieuwbare stroom bij lage vraag zet de prijs onder nul. Ook subsidieregelingen kunnen producenten stimuleren door te blijven produceren.
Negatieve prijzen zijn dus geen storing en geen bewijs dat het systeem stukloopt. Het is het prijssignaal dat doet wat het moet doen: het vraagt om verbruik en het ontmoedigt productie. Hoe vaak dat signaal de laatste twee jaar optrad, staat in onze cijfers over negatieve uren in 2025 en 2026.
Voor 2025 meldt TenneT 584 uren met een negatieve day-ahead-prijs voor Nederland (458 in 2024); het jaargemiddelde lag op circa € 0,105 per kWh inclusief btw en het duurste uur van dat jaar was 20 januari 2025 om 17:00 met circa € 0,63 per kWh. De actuele aantallen per jaar zijn na te rekenen op het ENTSO-E Transparency Platform en staan uitgewerkt op onze pagina over negatieve stroomprijzen.
Wat het praktisch waard is, valt te overzien. Bij een negatieve beursprijs van 3 cent per kWh gaat er op een lading van 5 kWh ongeveer 15 cent af van het beursdeel van je rekening (5 × 0,03). Gratis is die stroom niet: energiebelasting (€ 0,11085 per kWh inclusief btw in 2026) en de inkoopvergoeding van je leverancier betaal je gewoon. Met een inkoopvergoeding van € 0,018 kost een kWh dan all-in nog circa € 0,10 (−0,03 + 0,11085 + 0,018). Het echte voordeel zit in het goedkoop wegzetten van energie die je later op een duur uur gebruikt. De praktische consequentie is dan ook simpel: bij negatieve prijzen zet je juist álles aan — wasmachine, vaatwasser, droger, boiler, auto — in plaats van te wachten. Welke uren dat doorgaans zijn, staat op de beste tijd om de wasmachine te laten draaien.
Van beursprijs naar jouw tarief: de volledige opbouw
Hieronder de opbouw van een all-in kWh-prijs voor een huishouden op een dynamisch contract in 2026. Het EPEX-deel is een jaargemiddelde, niet het tarief van een specifiek uur.
| Component | Bedrag per kWh | Toelichting |
|---|---|---|
| EPEX day-ahead, jaargemiddelde 2025 | ca. € 0,105 incl. btw | Beweegt per tijdsblok mee; kan negatief zijn |
| Energiebelasting 2026 | € 0,11085 incl. btw | Vast bedrag per kWh, ongeacht het uur |
| Inkoopvergoeding en omslag vaste kosten | ca. € 0,044 incl. btw | Gelabelde aanname — verschilt per leverancier |
| All-in indicatie | ca. € 0,26 | Modelmatige uitkomst, geen aanbod |
Drie dingen die hier vaak fout gaan:
- De opslag voor de leverancier is geen percentage van de beursprijs. Tibber rekent bijvoorbeeld een inkoopvergoeding van €0,0180 per kWh inclusief btw, ANWB Energie noemt € 0,018 per kWh aan inkoopkosten. Die posten blijven staan als de beursprijs zakt.
- Netbeheerkosten zijn geen bedrag per kWh. Bij kleinverbruikers reken je een vast bedrag per jaar op basis van je aansluitcapaciteit. Dat is de reden dat je jaarrekening niet halveert als de beursprijs halveert.
- De ODE bestaat niet meer. Die opslag wordt sinds 2023 niet meer apart geheven: de tarieventabel van de Belastingdienst staat vanaf 2023 op € 0. Staat er nog een aparte ODE-post in een rekenvoorbeeld, dan is dat een verouderd artikel.
Aan de bedragen in deze tabel kunnen geen rechten worden ontleend; het is een modelberekening met de aannames die erbij staan.
Hoe Nederlandse leveranciers de prijs doorgeven
Het mechanisme is bij alle dynamische aanbieders hetzelfde — beursprijs plus opslagen plus belasting — maar de kleine letters verschillen. Wat de leveranciers zelf publiceren (gecontroleerd 30 oktober 2026):
- Tibber. Vaste kosten van €6,99 per maand voor stroom en €5,99 voor gas, plus een inkoopvergoeding van €0,0180 per kWh inclusief btw. Volgens Tibber elke dag opzegbaar, zonder boete. In de Tibber Store kostte de Pulse-meter op 30 oktober 2026 €99,95 zonder energiecontract; wie Tibber-klant is of wordt, krijgt €20 klantkorting en betaalt €79,95.
- Frank Energie. Rekent een inkoopvergoeding (€0,0182 per kWh, ook bij teruglevering); je kiest zelf tussen uur- en kwartierprijzen. De vaste leveringsvergoeding is €7,25 per maand (frankenergie.nl, vergelijkingstabel van april 2026).
- ANWB Energie. Inkoopkosten van € 0,018 per kWh inclusief btw; de stroomprijs wisselt volgens ANWB ieder uur.
- Zonneplan en Tibber rekenen met kwartierprijzen in plaats van uurprijzen.
Wie de aanbieders naast elkaar wil zien met de posten die ze wél publiceren: dat staat in onze vergelijking van dynamische energiecontracten. Heb je zonnepanelen, kijk dan ook naar de terugleverkant, want daar zit een groter verschil dan in de inkoopvergoeding: terugleverkosten per leverancier.
Wat je met de uurprijzen kunt doen
De waarde van een dynamisch contract zit niet in de gemiddelde prijs maar in het verschil tussen de uren, en in hoeveel van je verbruik je daarheen kunt schuiven.
- Kijk eerst naar je eigen profiel. Download je kwartiergegevens bij je leverancier en zoek de uren waarop je de meeste kilowattuur afneemt. Zitten die vast rond 18:00, dan begin je met een handicap.
- Verschuif wat verschuifbaar is. Vaatwasser, wasmachine, droger, boiler en vooral het laden van een elektrische auto zijn de goedkoopste knoppen: die kosten geen investering.
- Overweeg pas daarna hardware. Een thuisbatterij vergroot de hoeveelheid verschuifbaar volume, maar of dat uit kan hangt af van je verbruik en de spreiding tussen dag- en nachtprijzen. Reken dat na met de terugverdientijd-berekening voor thuisbatterijen in plaats van met een vuistregel.
Voor het bredere plaatje: dynamisch versus vast contract zet de afweging op een rij, en gemiddelde uurprijzen per dagdeel laat zien hoe de dagcurve er doorgaans uitziet.
Vijf misverstanden over EPEX
- “EPEX-prijs = mijn tarief.” Nee. Er komt energiebelasting (€ 0,11085 per kWh incl. btw in 2026) en een inkoopvergoeding bij, en daarnaast staan de vaste leverings- en netbeheerkosten per jaar op je rekening.
- “Day-ahead is real-time.” Nee. Day-ahead wordt de dag ervoor vastgesteld in de veiling die om 12:00 CET sluit. De intradaymarkt daarna is voor marktpartijen, niet voor huishoudens.
- “Een hoge EPEX-prijs betekent energiecrisis.” Vaak betekent het weinig zon en wind bij hoge vraag. TenneT telde in 2025 127 uren boven € 200 per MWh (2024: 98), ook op zomeravonden. Dat zijn pieken in een beperkt aantal uren, geen bewijs van een structurele prijsstijging.
- “Een negatieve prijs betekent dat er iets stuk is.” Nee, dat is de veiling die vraagt om verbruik bij een overschot. Zie hierboven.
- “De prijs is in heel Europa hetzelfde.” Nee. Nederland, Duitsland en België zijn aparte biedzones. Het veilingalgoritme rekent met de beperkte transportcapaciteit ertussen; is die capaciteit de beperkende factor, dan lopen de prijzen uiteen.
Wanneer het volgen van EPEX weinig oplevert
Er zijn profielen waarbij een dynamisch contract vooral administratie oplevert. Ligt je verbruik vast op kantooruren, heb je apparaten zonder timer, of bestaat een groot deel van je afname uit niet-verschuifbaar basisverbruik (oude vrieskast, zwembadpomp, ventilatie), dan valt er weinig te schuiven. Het voordeel blijft dan beperkt en moet worden afgezet tegen de vaste maandkosten van het contract en tegen het risico van een dure winterweek.
De omgekeerde situatie is even reëel: wie een elektrische auto thuis laadt, een warmtepomp met buffer heeft of een batterij bezit, heeft juist veel verschuifbaar volume en profiteert het meest van de spreiding tussen de uren.
Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026 door de redactie. Bronnen: EPEX SPOT, NEMO Committee (SDAC), TenneT, ACM, Belastingdienst, eigen energie-archief en de tariefpagina’s van de genoemde leveranciers (gecontroleerd 30 oktober 2026), ENTSO-E Transparency Platform. Klopt er iets niet? Laat het ons weten.