Dit artikel bevat geen affiliate-links en beveelt geen merken aan. Het gaat over beleid; waar wij een bedrag noemen, staat de bron of de aanname erbij.
Kort antwoord: van alles wat er over “2030” wordt geroepen, staat er voor jouw woning minder vast dan je zou denken. Hard is: de saldering stopt op 1 januari 2027 volledig, nieuwbouw gaat sinds 2018 zonder gasaansluiting, en de energiebelasting op gas volgt een vastgesteld pad omhoog. Ingetrokken is: de verplichting om vanaf 2026 bij ketelvervanging een hybride warmtepomp te nemen. Nieuw voornemen: het kabinet wil dat een slimme hybride warmtepomp vanaf 2029 de standaard wordt bij ketelvervanging. Niet van toepassing op woningen: de label C-plicht, die geldt voor kantoren. Alles daarbuiten — wijkaanpakken, uitfasering van gasketels richting 2040 — is richting en planvorming, geen datum waarop jij iets moet.
Wat vaststaat, wat richting is, en wat niet bestaat
De grootste kostenpost in dit dossier is niet een verkeerde maatregel maar een verkeerde aanname. Wie denkt dat hij in 2028 verplicht een warmtepomp moet nemen, laat zich een investering aanpraten die nog niet nodig is. Wie denkt dat de saldering geleidelijk afbouwt, rekent met een opbrengst die er per 2027 niet meer is.
Daarom eerst de scheidslijn:
| Status | Wat het is |
|---|---|
| Vast | Saldering stopt volledig op 1 januari 2027. Nieuwbouw zonder gasaansluiting sinds 1 juli 2018. Bouwbesluit is per 1 januari 2024 vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Energiebelasting volgt een in wetgeving vastgelegd pad. |
| Richting, geen verplichting voor jou | De Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen zet lidstaten aan tot emissievrije nieuwbouw en uitfasering van fossiele verwarming op langere termijn. De Nederlandse uitwerking loopt; er is geen datum waarop jouw ketel eruit moet. |
| Ingetrokken | De normering die vanaf 2026 bij ketelvervanging een hybride warmtepomp zou verplichten. |
| Voornemen, nog geen wet | Een slimme hybride warmtepomp als standaard bij ketelvervanging vanaf 2029, voor woningen die niet op een warmtenet zitten of komen. Het kabinet werkt dit nog uit. |
| Bestaat niet voor woningen | Een label C-verplichting. Die geldt voor kantoorgebouwen. |
Saldering: het enige harde omslagpunt
Op 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling. Tot die datum mag je teruggeleverde kilowattuur wegstrepen tegen afgenomen kilowattuur, en betaal je over het saldo. Daarna niet meer: je afname reken je af tegen je leveringstarief inclusief energiebelasting, en je teruglevering tegen wat je leverancier ervoor over heeft.
Dat verschil is groot omdat de energiebelasting alleen al € 0,11085 per kWh inclusief btw bedraagt (2026). Een gesaldeerde kilowattuur was dus ongeveer je volle all-in tarief waard; een teruggeleverde kilowattuur is straks alleen de marktwaarde waard, minus wat je leverancier eraan overhoudt.
Wat die vergoeding wordt, verschilt per leverancier, en wat al bekend is valt tegen: leveranciers die hun tarieven voor 2027 al hebben aangekondigd, houden netto (vergoeding min terugleverkosten) meestal maar een kwart cent tot ruim een cent per kWh over (stand 24 september 2026, zie terugleververgoeding 2027 per leverancier). In onze rekenmodellen gaan we daarom uit van netto €0,004 per kWh (de mediaan van wat tien leveranciers voor 2027 aankondigden; gelabelde aanname). Milieu Centraal rekent met 1,25 cent, de bovenkant. Teruglevering is netto dus vrijwel niets meer waard. Wat wél helpt, is nu al kijken naar de terugleverkant van je contract: terugleverkosten per leverancier en de terugleverstaffels laten zien welke posten er nu al naast je vergoeding staan.
De volledige uitwerking, inclusief rekenmodel, staat in de gids over het einde van de saldering en in het rendement van zonnepanelen na 2027.
Verwarming: geen plicht per 2026, wel een plan voor 2029
Er is jarenlang gecommuniceerd dat je bij het vervangen van je cv-ketel vanaf 2026 minimaal een hybride warmtepomp zou moeten plaatsen. Die normering is ingetrokken. Wel wil het kabinet dat een slimme hybride warmtepomp vanaf 2029 de standaard wordt bij vervanging van de cv-ketel, in woningen die niet op een warmtenet zitten of komen. Dat is nog een voornemen dat wordt uitgewerkt, geen wet (Rijksoverheid, 7 oktober 2026, ons nieuwsbericht). Praktisch betekent dat nu:
- Een kapotte ketel mag je vervangen door een nieuwe ketel.
- Er is geen wettelijke keuringsplicht voor een cv-ketel. Onderhoud is een zaak tussen jou en je installateur, en soms een garantievoorwaarde van de fabrikant.
- Voor een warmtepomp geldt geen wettelijke afstandseis tot de erfgrens. Wat wél geldt is de geluidseis uit het Bbl op de perceelgrens; die bepaalt in de praktijk waar de buitenunit kan staan.
Dat er nu geen verplichting is, maakt de rekensom niet anders. Elektrisch verwarmen wordt aantrekkelijker doordat de energiebelasting op gas hoger is dan op stroom: € 0,7268 per m³ inclusief btw tegenover € 0,11085 per kWh (2026). Reken met je eigen gasverbruik door wat een warmtepomp bij jouw woning oplevert met de warmtepomp-kostenberekening — een verplichting is geen argument, een rekensom wel.
Energielabels: waar het label wél telt
De label C-verplichting die je overal ziet langskomen, geldt voor kantoorgebouwen. Voor woningen bestaat geen labelverplichting. Het label doet in de woningmarkt op drie andere plekken zijn werk:
- Huurprijs. Bij huurwoningen weegt het energielabel mee in het woningwaarderingsstelsel, en daarmee in de maximale huurprijs. Een beter label geeft ruimte, een slecht label kost punten.
- Financiering. Bij een hypotheekaanvraag speelt het label mee in wat je kunt lenen voor verduurzaming; de precieze normen verschillen per geldverstrekker en per jaar. Zie financiering van warmtepomp en zonnepanelen.
- Verkoopprijs. Onderzoek van Brainbay, het onderzoeksbureau van de NVM, vindt een prijsverschil van enkele procenten tussen woningen met een hoog en een laag label, gecorrigeerd voor woningtype en locatie. Reken dat zelf om in plaats van een bedrag over te nemen: op een woning van €400.000 komen “enkele procenten” neer op ruwweg €8.000 tot €20.000 (2 tot 5 procent). Het exacte percentage verschilt per publicatie en per meetperiode, dus zoek de meest recente uitgave op brainbay.nl op voordat je ermee rekent. Twee nuances: het is een statistisch verband over de hele markt en geen garantie voor één woning, en het label zelf is niet de oorzaak — de onderliggende woningkwaliteit is dat.
Wil je weten wat een labelstap in jouw geval kost, dan is energielabel verbeteren: stappenplan het praktische vertrekpunt.
Nieuwbouw en de Europese richting
Nieuwbouwwoningen krijgen sinds 1 juli 2018 in principe geen gasaansluiting meer, en moeten voldoen aan de BENG-eisen: een grens aan de energiebehoefte, een grens aan het primair fossiel energiegebruik en een minimumaandeel hernieuwbare energie. Die eisen gaan over het gebouwgebonden verbruik — verwarming, warm water, ventilatie, koeling — en niet over je wasmachine of je auto. Een BENG-woning is dus geen woning zonder energierekening.
Op Europees niveau is de richting emissievrije nieuwbouw en het op termijn uitfaseren van fossiele verwarming. Dat is beleid dat lidstaten moeten uitwerken; het is geen verplichting die zich rechtstreeks tot een individuele huiseigenaar richt. Praktische leidraad: bij nieuwbouw en grote verbouwingen is het verstandig alvast laagtemperatuur-geschikt te bouwen, omdat dat later de goedkoopste route naar elektrisch verwarmen is.
Wat wél verstandig is, in deze volgorde
Zonder verplichtingen blijft de vraag: waar begin je? De volgorde die in vrijwel elk rekenmodel het beste uitpakt, is niet toevallig ook de volgorde van goedkoop naar duur:
- Isoleren en kierdichting. Verlaagt de warmtevraag en daarmee álle vervolginvesteringen. Reken warmteverlies bij een gasgestookte woning af tegen circa € 0,18 per kWh warmte (€ 1,39 ÷ (8,8 kWh per m³ × 90% ketelrendement); gasprijs €1,39 per m³, gelabelde aanname), niet tegen het kale stroomtarief.
- Meten en contract. Een P1-monitor plus een contract dat bij je profiel past. Kosten laag, effect direct. Zie dynamisch versus vast contract.
- Zonnepanelen. Na 2027 draait de opbrengst om eigen gebruik in plaats van teruglevering.
- Warmtepomp, hybride of volledig, ná de isolatiestap. Voor de subsidieroute: ISDE aanvragen, stap voor stap.
- Thuisbatterij. Vergroot je eigen gebruik en maakt sturen op uurprijzen mogelijk. Marktprijs voor 5 kWh vanaf circa € 3.550 inclusief btw, exclusief installatie (prijspeil augustus 2026, Sessy als referentie via sessy.nl; andere merken wijken af). Let op: op een losse thuisbatterij geldt 21 procent btw — het 0 procent-tarief is er alleen voor zonnepanelen en direct noodzakelijke onderdelen.
Over de gasprijs (gelabelde aanname): €1,39 per m³ is het variabele deel van de gasprijs in 2026: de gemiddelde kale day-ahead-gasprijs van 1 januari tot en met 28 september 2026, €0,58 incl. btw (EnergyZero, eigen berekening), plus €0,7268 energiebelasting en circa €0,08 inkoopvergoeding van de leverancier; vaste leveringskosten en netbeheer zitten er niet in. Tot 31 oktober 2026 rekenden we hier met €1,10 (circa €0,13 per kWh warmte). Actuele prijzen: gasprijs vandaag. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Wat je hierbij níet moet doen, is een maatregel nemen omdat een subsidie of een verplichting dat suggereert. Een ISDE-bedrag verlaagt de investering, maar maakt een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning niet rendabel.
Wanneer volledig verduurzamen niet logisch is
Drie situaties waarin de rekensom anders uitvalt:
- Een verhuizing binnen vijf tot acht jaar. Dan halen de maatregelen met een lange terugverdientijd de eindstreep niet. Isolatie en panelen kunnen nog uit; een volledige all-electric verbouwing zelden.
- Huren zonder medewerking van de verhuurder. Je invloed is beperkt tot je eigen gedrag en losse apparaten. Wat er wél kan, staat in huurwoning verduurzamen.
- Monumenten en beschermde gezichten. All-electric is er vaak niet haalbaar. De winst zit dan in gasbesparing: kierdichting, vloer- en dakisolatie waar het mag, en een hybride opstelling.
En als ik niets doe?
Dan verandert er op korte termijn niets aan je woning, en op langere termijn wel aan je rekening. De richting is dat de kosten voor een gasgestookte woning oplopen: de energiebelasting op gas volgt het vastgestelde pad omhoog, de saldering verdwijnt en de netkosten stijgen. Hoeveel dat wordt, is niet te voorspellen — beschouw elk exact percentage in dit soort artikelen als een aanname, niet als een gegeven.
Wat wel zeker is: het verschil in euro’s tussen een goed en een slecht geïsoleerde woning wordt groter, niet kleiner. Dat is de reden om met stap 1 te beginnen en niet met stap 5.
Laatst bijgewerkt op 21 augustus 2026 door de redactie. Beleidsstatus gecontroleerd op 21 augustus 2026; wetgeving en regelingen wijzigen — controleer bij een concreet plan altijd de actuele stand op rijksoverheid.nl, rvo.nl en bij je gemeente. Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.