Houd je logboek naast de tabel. Welk drukpatroon bij welke verdachte hoort, staat in de tabel bij stap 1; wat de fabrikanten een normale druk noemen, staat in het overzicht per bron.
Dit artikel bevat affiliate-links naar Coen+ (via Daisycon). Bestel je via zo’n link, dan kunnen wij een commissie ontvangen, zonder meerkosten voor jou. Met Nefit Bosch, Intergas, Vaillant, Flamco en Milieu Centraal hebben wij geen commerciële relatie. Wij hebben zelf geen ketels getest of drukken gemeten: wat hieronder staat, komt uit de bronnen onderaan, met de datum waarop we ze raadpleegden.
Je vult de ketel bij tot de wijzer weer in het groen staat, en twee weken later is hij weer gezakt. Een keer bijvullen na het ontluchten is normaal. Steeds opnieuw bijvullen niet: een cv-installatie is een gesloten systeem, dus als de druk blijft zakken, gaat er ergens water heen.
Dit artikel gaat over dat ene symptoom: de druk die steeds terugloopt. Je leest wat de fabrikanten normaal vinden, hoe je met een druklogboek van twee weken de oorzaak verkleint tot één verdachte, waar je zelf mag kijken en wat je aan de monteur overlaat. Blijft er alleen één radiator koud, begin dan bij radiator wordt niet warm. En wil je je hele huis op de winter voorbereiden, dan staat de druk ook in de checklist huis winterklaar maken.
Kort antwoord: moet je de ketel meerdere keren per jaar bijvullen, dan is er volgens Intergas mogelijk sprake van lekkage. De drie gebruikelijke oorzaken zijn een lek (leiding, radiator, koppeling), een expansievat dat zijn voordruk kwijt is, en een overstortventiel dat water loost. Noteer twee weken de druk koud ’s ochtends en warm ’s avonds. Gelijkmatig dalen, ook met de verwarming uit: denk aan een lek. Warm hoog oplopen en koud steeds lager: denk aan het expansievat. Bijvullen en ontluchten mag je zelf; de ketel openen niet.
Wat is een normale druk, en hoeveel schommeling is normaal?
Er is geen getal dat voor elke ketel geldt. Dit noemen de fabrikanten zelf:
| Bron | Normale druk | Opmerking |
|---|---|---|
| Nefit Bosch | meestal 1,5 tot 2,0 bar | meten als het systeem koud is; boven 2,0 bar is te hoog |
| Intergas | 1 tot 2 bar bij een koude installatie | aflezen met het toestel uitgeschakeld; onder 0,5 bar knippert de druk op het display |
| Vaillant, helpcentrum | 1 tot 1,5 bar koud | warm mag het oplopen tot 2 bar of iets meer |
| Vaillant, pagina over hoge druk | 1 tot 1,5 bar uitgeschakeld | met de verwarming aan onder 2,5 bar blijven |
Bronnen: Nefit Bosch, “De ideale waterdruk (bar) van jouw cv-ketel”; Intergas, Hulp & Advies; Vaillant, “Wat te doen bij een lage waterdruk in cv-ketel” en “Druk cv-ketel te hoog”. Geraadpleegd op 4 oktober 2026. De handleiding van jouw ketel gaat voor.
Twee dingen komen terug. Alle drie lezen de druk af als de installatie koud is, want warm water zet uit. En een beetje schommelen tussen koud en warm is normaal: Nefit Bosch schrijft dat de druk “wat fluctueert” door temperatuurveranderingen, en Vaillant noemt drukschommelingen “normaal, maar slechts tot op zekere hoogte”.
Wanneer is “steeds zakken” een probleem?
De fabrikanten geven geen exacte grens in bar per maand, maar wel een duidelijk signaal:
- Intergas: moet er enkele malen per jaar gevuld worden, waarschuw dan je installateur. “Er is dan mogelijk sprake van lekkage.”
- Nefit Bosch: daalt de druk na het bijvullen snel weer, of verliest de ketel vaak druk, dan kan er een lek of een ander probleem zijn. Schakel dan een installateur in.
- Milieu Centraal: controleer de waterdruk een paar keer per jaar. Veel drukverlies kan wijzen op gebreken zoals lekkende leidingen.
- Vaillant: moet je het bijvullen vaak herhalen, dan is er een onderliggend probleem met de ketel of het circuit.
Eén keer bijvullen na het ontluchten telt niet mee. Vaillant wijst erop dat er bij het ontluchten van radiatoren water ontsnapt, waardoor de druk verandert. Dat is de normale gang van zaken.
Stap 1: houd twee weken een druklogboek bij
Voordat je gaat zoeken, verzamel je gegevens. Dat kost twee minuten per dag en levert de monteur meer op dan “hij zakt steeds”.
Zo doe je het:
- Vul de ketel bij tot de waarde uit je handleiding, met de installatie koud (hoe dat gaat, staat verderop).
- Noteer elke ochtend de druk vóór de verwarming aanslaat (koud).
- Noteer elke avond de druk als de verwarming een tijd heeft gedraaid (warm).
- Schrijf erbij of je hebt gedoucht, ontlucht of bijgevuld.
- Houd het twee weken vol, of tot de druk onder de ondergrens van je handleiding zakt.
Wat het patroon je vertelt:
| Patroon in je logboek | Eerste verdachte | Waarom |
|---|---|---|
| De koude druk daalt gelijkmatig, ook op dagen dat de verwarming nauwelijks draait | Lek in leiding, radiator of koppeling | Een lek loost water los van de temperatuur. Vaillant: zo’n lek is “vaak onzichtbaar” en kan in een radiator, aansluiting of leiding zitten |
| De warme druk loopt hoog op (richting 2,5 tot 3 bar) en de koude druk staat daarna telkens lager | Expansievat dat lucht kwijt is, met het overstortventiel dat het teveel loost | Vaillant: verliest het vat lucht, dan heeft de ketel moeite de druk te regelen en zie je hogere waarden; boven 3 bar kan de veiligheidsklep openen en water afvoeren |
| De druk loopt op zonder dat je bijvult | Vulkraan die niet helemaal dicht is | Nefit Bosch en Vaillant noemen een niet goed gesloten vulkraan als oorzaak van een te hoge druk |
| De druk springt alleen tijdens het warm-water-tappen kort omlaag, en de ketel valt in storing | Een buitengesloten expansievat bij een dichtgelopen installatie | Nefit Bosch beschrijft dit voor installateurs bij een aantal eigen ketels: zijn alle radiatorkranen dicht, dan kan de drukmeting tijdens warm water een dip geven |
Indeling van patronen door de redactie, op basis van de genoemde fabrikantenpagina’s. Het is een hulpmiddel om de zoektocht te beginnen, geen diagnose.
Een rekenvoorbeeld van wat “langzaam” betekent (indicatie, eigen berekening). Stel: je vult op 1 november bij tot 1,8 bar en op 22 november staat de koude druk op 1,2 bar. Dat is 0,6 bar in drie weken. Houdt dat tempo aan, dan vul je deze winter elke drie weken bij, dus vele keren per jaar. Dat zit ver boven “enkele malen per jaar”, de grens waarbij Intergas al adviseert de installateur te waarschuwen.
Stap 2: zoek het water
Met je logboek weet je waar je het eerst zoekt. Kijk, met de verwarming aan zodat er druk op staat:
- Onder en rond de ketel. Vaillant noemt als oorzaken van een lekkende ketel een defect expansievat, een kapotte ontluchter, een lekkende koppeling tussen ketel en leidingen en een lekkende warmtewisselaar. Zie je water op of rond de ketel, schakel dan een installateur in en maak de ketel niet zelf open.
- Is het wel cv-water? Vaillant noemt een verstopte of losgeraakte condensafvoer als aparte oorzaak van water onder de ketel. Condenswater is volgens Vaillant normaal in een cv-ketel. Daalt de druk niet terwijl er wel water ligt, dan kan het om condenswater gaan; laat het in beide gevallen nakijken.
- De afvoer van het overstortventiel. Druppelt die vooral na het opwarmen, dan past dat bij het expansievat-patroon uit stap 1. Nefit Bosch noemt waterdruppels uit de ontluchter van de ketel als teken van een te hoge druk.
- Radiatorkranen en koppelingen, ook achter meubels en in kamers waar je weinig komt. Vaillant noemt een radiator, een aansluiting of een leiding als plek van een onzichtbaar lek.
- De verdeler van de vloerverwarming, als je die hebt. Hoe die is opgebouwd en waar de koppelingen zitten, staat in vloerverwarming verdeler: groepen, pomp en aansluiten.
- Het expansievat zelf, als het buiten de ketel hangt. Vaillant geeft als tip: het vat hoort hol te klinken als je er tegenaan tikt.
Vind je niets en daalt de druk gelijkmatig, dan zit het lek waarschijnlijk op een plek die je niet ziet, zoals in een vloer of in de ketel. Vaillant: stijgt de druk bij het bijvullen niet, dan is dat vaak te wijten aan een onzichtbaar lek, een defect in het expansievat of de drukmeter zelf. Dat is het moment voor de installateur.
Wat je zelf mag doen, en wat niet
Wel zelf:
- De druk controleren en bijvullen volgens de handleiding.
- Radiatoren ontluchten en daarna de druk opnieuw controleren.
- Het druklogboek bijhouden en zichtbare plekken nalopen.
- Een zichtbaar lekje melden met een foto en de foutcode, als de ketel er een toont. Vaillant vraagt de foutcode te noteren en aan de installateur door te geven.
Niet zelf:
- De ketel openmaken. Vaillant schrijft dat alleen professionals met een CO-certificering aan cv-ketels mogen werken en dat zelf werkzaamheden uitvoeren niet is toegestaan.
- Het expansievat afstellen. Volgens de handleiding van Flamco pas je de voordruk aan met het vat waterzijdig leeg, dus zonder cv-water in het vat. Dat is werk voor de installateur.
Milieu Centraal: sinds 1 april 2023 moeten installatiebedrijven die cv-ketels plaatsen of eraan sleutelen het CO-vrij-certificaat hebben. Vraag ernaar als je iemand belt.
Bij een flinke lekkage adviseert Vaillant de ketel tijdelijk uit te schakelen; schakel je hem volledig uit, sluit dan ook de gaskraan, volgens de instructies in de handleiding. Ruik je gas, open dan de ramen, draai de hoofdgaskraan in de meterkast dicht, doe niets aan de ketel en bel direct het noodnummer van je netbeheerder (Vaillant).
Is een lage druk gevaarlijk? Vaillant schrijft dat een lage keteldruk over het algemeen niet gevaarlijk is voor mensen en alleen invloed heeft op de ketel. Nefit Bosch voegt toe dat een lage druk wel tot storingen of schade aan de ketel kan leiden. Wachten tot de ketel uitvalt is dus geen strategie.
Kort: zo vul je bij
De volledige werkwijze staat in de handleiding van je ketel. Intergas beschrijft het voor zijn toestellen zo:
- Sluit de vulslang aan op de drinkwaterkraan en vul hem met water tot er geen lucht meer in zit.
- Sluit de slang aan op de vul- en aftapkraan onder het toestel.
- Open eerst de drinkwaterkraan, dan de vulkraan, en vul tot de druk tussen 1 en 2 bar staat (koud).
- Sluit eerst de vulkraan, dan de drinkwaterkraan.
- Ontlucht de installatie en controleer de druk opnieuw.
Vaillant waarschuwt: open de vulopening alleen als dat nodig is en sluit hem daarna goed. Een vulkraan die op een kier blijft staan, laat de druk oplopen tot het overstortventiel opent, en dan verlies je juist water.
Het expansievat: wat het doet en waarom het na jaren gaat haperen
Water zet uit als het warm wordt en krimpt als het afkoelt. Het expansievat vangt dat verschil op. Vaillant beschrijft het als een met gas gevulde ballon in de ketel; raakt die defect, dan wordt het evenwicht verstoord. Veel ketels hebben zo’n vat ingebouwd, andere installaties hebben een los vat aan de wand.
Wat de fabrikant van zulke vaten, Flamco, in de handleiding van zijn Flexcon-vaten (2 tot 1.000 liter) zet:
- De voordruk staat op het vatetiket, naast de maximaal toelaatbare werkdruk.
- Vuldruk: bij de inbedrijfstelling wordt de installatie opgestookt en ontlucht; is het water daarna tot ongeveer 50 °C afgekoeld, dan vul je bij tot 0,3 bar boven de voordruk van het vat.
- Voordruk aanpassen kan alleen als het vat waterzijdig leeg is.
- Onderhoud: Flamco raadt aan het vat jaarlijks te laten controleren door gekwalificeerd personeel.
Waarom dat het patroon uit stap 1 verklaart: is de voordruk gezakt, dan vangt het vat bij het opwarmen minder uitzetting op. De druk loopt hoger op, het overstortventiel loost het teveel, en na afkoeling mis je dat water. Je vult bij, en de cirkel begint opnieuw. Vaillant beschrijft hetzelfde mechanisme in het kort: verliest het vat lucht, dan leidt dat tot hogere drukwaarden.
Nog een oorzaak die Nefit Bosch noemt: een filter in de cv-installatie dat door kalkaanslag niet goed werkt. Elke vulbeurt brengt vers leidingwater in het systeem. Ook daarom is steeds bijvullen geen oplossing. Of een waterontharder daar iets aan verandert, en wat ketelfabrikanten over cv-water zeggen, lees je in waterontharder: zinvol of niet.
Expansievaten en drukonderdelen bij Coen+
Twee losse Flamco Flexcon Premium-vaten van 18 liter (0,5 en 1,0 bar voordruk), een expansievat-inbouwset voor de Remeha Avanta Ace, een Flamco Prescofiller vulcombinatie met drukmeter en een losse Flamco-drukmeter tot 4 bar. Welk vat en welke voordruk bij jouw installatie passen, bepaalt de installateur; de voordruk staat op het vatetiket.
| Product | Merk | Prijs | |
|---|---|---|---|
| Flamco Flexcon Premium expansievat 18 liter 0,5 bar - rood | Flamco | €46 | Bekijk → |
| Flamco Flexcon Premium expansievat 18 liter 1.0 bar - rood | Flamco | €58 | Bekijk → |
| Remeha Avanta Ace expansievat inbouwset | Remeha | €62 | Bekijk → |
| Flamco Prescofiller vulcombinatie 1/2" met manometer | Flamco | €64 | Bekijk → |
| Flamco manometer drukmeter 1/2 axiaal 0-4 bar | Flamco | €47 | Bekijk → |
Prijzen volgens de productfeed van Coen+ op 4 november 2026, incl. btw en exclusief bezorging en montage. De actuele prijs zie je in de webshop. Koop je via deze knoppen, dan ontvangen wij een commissie; dat verandert niets aan onze keuze of volgorde.
Wat kost het als de monteur komt?
Een vaste prijs voor “expansievat vervangen” hebben we bij geen fabrikant gevonden. Wat wel openbaar is:
- Arbeid. Vaillant rekent voor werk buiten de dekking van zijn onderhoudscontracten een uurtarief van €137,34 inclusief btw, per 15 minuten in rekening gebracht, en een voorrijtarief van €114,35 inclusief btw. Eenmalig onderhoud van een cv-ketel tot 45 kW kost bij Vaillant €317,02.
- Onderdeel. In de productfeed van Coen+ van 20 september 2026 kost een los Flamco Flexcon Premium-vat van 18 liter €46 tot €63, afhankelijk van voordruk en kleur. Een inbouwvat voor een specifieke ketel is een ander onderdeel.
Rekenvoorbeeld (indicatie, eigen berekening). Stel dat de monteur een uur werk heeft aan het vervangen van een los vat van 18 liter, tegen de tarieven van Vaillant: €114,35 voorrijden plus €137,34 arbeid is €251,69, plus het vat. Met een vat van €58 kom je op ongeveer €310. Dit is een illustratie: hoe lang de klus duurt, of er meer onderdelen nodig zijn en wat jouw installateur rekent, weet je pas na een offerte. De onderhoudscontracten van Vaillant gelden bovendien voor Vaillant-toestellen.
Onderhoudscontract? Kijk eerst wat dat dekt. Bij Vaillant vallen arbeid en voorrijkosten voor storingen en reparaties onder Smart Care, en zijn bij Complete Care ook de onderdelen inbegrepen. Bij Essential Care betaal je die apart. Of zo’n contract voor jou zin heeft, lees je in cv-ketel onderhoudscontract: heb je het nodig?.
Wanneer bel je direct de installateur?
- Je moet meerdere keren per jaar bijvullen (Intergas), of de druk zakt na het bijvullen snel weer (Nefit Bosch).
- De druk loopt bij het opwarmen boven 2,5 bar (Vaillant) of het overstortventiel druppelt.
- Er staat water op of rond de ketel (Vaillant).
- De druk stijgt niet bij het bijvullen, of daalt tot 0 (Vaillant).
- De ketel geeft een foutcode die na bijvullen terugkomt.
Geef de monteur je druklogboek. Met de koude en warme waarden per dag ziet hij direct welk van de drie patronen het is.
Een oude ketel met steeds meer gebreken?
Intergas schrijft dat een ketel gemiddeld ongeveer 15 jaar meegaat en dat een oudere ketel meer kans heeft op storingen. Is je ketel van die leeftijd en stapelen de reparaties zich op, kijk dan wat vervangen kost in cv-ketel vervangen: de kosten in 2026, en of een hybride of volledig elektrische warmtepomp een optie is in HR-ketel vervangen: nieuwe ketel, hybride of all-electric.
Onze conclusie
Een druk die steeds zakt, los je niet op met bijvullen. Houd twee weken de koude en warme druk bij: gelijkmatig dalen wijst op een lek, hoog oplopen bij warm en daarna lager bij koud wijst op het expansievat met het overstortventiel. Loop de zichtbare plekken na, vul bij volgens je handleiding en laat de ketel dicht. Het expansievat en alles binnen de mantel zijn voor een monteur met een CO-vrij-certificaat, en met je logboek in de hand is die sneller klaar.
Bronnen
- Nefit Bosch, “De ideale waterdruk (bar) van jouw cv-ketel” (nefit-bosch.nl/producten/cv-ketels/cv-ketel-waterdruk), geraadpleegd 4 oktober 2026: meestal 1,5 tot 2,0 bar, meten bij een koud systeem, schommelen door temperatuur is normaal, snel weer dalen na bijvullen of vaak drukverlies: installateur; oorzaken lage druk: lekkage in leidingen, kapot expansievat, filter met kalkaanslag; te hoge druk: waterdruppels uit de ontluchter, oorzaken expansievat(klep), vulkranen niet goed gesloten, lucht; lage druk kan tot storingen of schade aan de ketel leiden.
- Nefit Bosch, “Warmwater- of waterdrukklacht bij de TrendLine, ProLine, ProLine NxT of ProLine Eco” (nefit-bosch.nl, pagina voor installateurs), geraadpleegd 4 oktober 2026: bij een dichtgelopen installatie kan het expansievat tijdens warmwaterbedrijf buitengesloten raken, met een drukdip en een storing of wachtstand.
- Intergas, Hulp & Advies (intergas-verwarming.nl/consument/klantenservice/cv-ketel/hulp-advies), geraadpleegd 4 oktober 2026: druk 1 tot 2 bar bij een koude installatie, aflezen met het toestel uit, knipperen onder 0,5 bar, vulprocedure, enkele malen per jaar vullen: installateur waarschuwen, mogelijk lekkage; ketel gaat gemiddeld ongeveer 15 jaar mee.
- Vaillant, “Wat te doen bij een lage waterdruk in cv-ketel” (vaillant.nl/advies/helpcentrum/lage-waterdruk-cv-ketel), geraadpleegd 4 oktober 2026: schommelingen normaal tot op zekere hoogte, water ontsnapt bij ontluchten, onzichtbaar lek in radiator, aansluiting of leiding, expansievat als gasgevulde ballon, vaak herhalen wijst op een onderliggend probleem, koud 1 tot 1,5 bar en warm tot 2 bar of iets meer, boven 3 bar kan de veiligheidsklep water afvoeren, lage druk niet gevaarlijk voor mensen.
- Vaillant, “Druk cv-ketel te hoog” (vaillant.nl/advies/technologie-begrijpen/cv-ketels/keteldruk-te-hoog), geraadpleegd 4 oktober 2026: uitgeschakeld 1 tot 1,5 bar, aan onder 2,5 bar, vulklep op een kier, overdrukventiel, expansievat dat lucht verliest geeft hogere waarden, vulopening goed sluiten.
- Vaillant, “Cv-ketel lekt water” (vaillant.nl/consument/kennis-en-advies/verschillende-technieken/cv-ketels/lekkende-ketel), geraadpleegd 4 oktober 2026: oorzaken expansievat, condenswater, ontluchter, koppeling, warmtewisselaar; expansievat hoort hol te klinken; alleen CO-gecertificeerde professionals; foutcode noteren; ketel uit en gaskraan dicht bij ernstige lekkage; handelwijze bij gaslucht.
- Vaillant, onderhoudscontracten cv-ketel (vaillant.nl/service/onderhoudscontracten/cv-ketel), geraadpleegd 4 oktober 2026: uurtarief en voorrijtarief buiten de dekking, eenmalig onderhoud cv-ketel, dekking van Essential, Smart en Complete Care.
- Milieu Centraal, Cv-ketel onderhoud en instelling (milieucentraal.nl/energie-besparen/verwarmen-met-gas/cv-ketel-onderhoud-en-instelling), geraadpleegd 4 oktober 2026: druk een paar keer per jaar controleren, bijvullen volgens de gebruiksaanwijzing, veel drukverlies kan op lekkende leidingen wijzen, CO-vrij-certificaat verplicht sinds 1 april 2023.
- Flamco, montage- en gebruikshandleiding Flexcon-expansievaten 2 tot 1.000 liter (pdf, gehost op dimeco.be), geraadpleegd 4 oktober 2026: voordruk en maximale werkdruk op het vatetiket, voordruk aanpassen met het vat waterzijdig leeg, bijvullen bij ongeveer 50 °C tot 0,3 bar boven de voordruk, jaarlijks laten controleren door gekwalificeerd personeel.
- Coen+: productfeed van 20 september 2026 (prijzen in het productblok en in de tekst).
- Eigen rekenvoorbeelden: tempo van drukverlies (0,6 bar in drie weken) en monteurskosten (voorrijtarief plus één uur arbeid plus een vat van €58), gelabeld als indicatie.
Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Disclosure: de links naar Coen+ zijn affiliate-links (via Daisycon); bestel je via zo’n link, dan kunnen wij een commissie ontvangen, zonder extra kosten voor jou. Met de genoemde ketelfabrikanten, Flamco en Milieu Centraal hebben wij geen commissie- of affiliaterelatie.